Brussel
Brussel heeft zijn status als hoofdstad te danken aan de centrale ligging. Daardoor was het in de 9de eeuw al een knooppunt voor de handel tussen noord en zuid, en later ook tussen Vlaanderen en het Rijnland. Geleidelijk nam de betekenis van Brussel als administratief centrum toe, eerst van het graafschap Brabant en daarna als hoofdstad van de Zuidelijke Nederlanden. Brussel werd daardoor de logische hoofdstad van het Koninkrijk België.
Brussel is het hoofdkwartier van de NAVO en de Europese Unie. Hoewel de vele kantoorkolossen van deze internationale organisaties de stad fors hebben aangetast, is het centrum van Brussel zeer aantrekkelijk. Het middelpunt in deze zogeheten benedenstad is de Grote Markt, waar op mooie dagen de terrassen vol zitten tegen een historisch decor.
Het plein werd bijna volledig verwoest bij een Franse aanval in 1695. Alleen het stadhuis bleef gespaard, hoewel zwaar beschadigd. Dit gotische stadhuis uit de 15de eeuw werd zorgvuldig gereconstrueerd.
In het Broodhuis is het Museum van de Stad Brussel gevestigd met onder meer een maquette van de stad. Aan de markt springen verder de vele gildenhuizen in het oog met overdadig versierde gevels. Enkele straten in de omgeving van de Grote Markt zijn autovrij, waardoor het aangenaam rondwandelen is. Er zijn ook diverse uitgestippelde wandelroutes, bijvoorbeeld langs muurschilderingen van striphelden.
Het ongetwijfeld beroemdste beeldje van Brussel staat in de Stoofstraat: Manneken Pis. Je kunt het niet missen, want vrijwel altijd staat er een grote groep toeristen omheen om het plassende manneke te vereeuwigen.
Oorspronkelijk was het een stenen beeldje, maar dat werd in 1817 gestolen en later in stukken teruggevonden. De huidige Manneken Pis is een afgietsel van het oorspronkelijke beeldje.
De bovenstad van Brussel is het koninklijk district. Daar staat het koninklijk paleis, dat overigens een werkpaleis is. De koning woont in een kasteel in de wijk Laken. Ten noorden van het paleis ligt het Park van Brussel. Vlakbij zijn vele musea, onder meer het Paleis voor Schone Kunsten met zowel oude als nieuwe kunst en vele werken van Vlaamse meesterschilders.
De St.-Michielskathedraal staat op een heuvel en werd gebouwd tussen de 13de en 16de eeuw. Een monumentale trap leidt naar de voorgevel met twee torens van 69 m hoog. Het is de kerk waar koninklijke huwelijken en begrafenissen plaatsvinden. De gebrandschilderde ramen hebben afbeeldingen van vorsten die een rol hebben gespeeld in de Nederlandse en Belgische geschiedenis.
Achter het koninklijk paleis ligt een levendige wijk, De Zavel. Er zijn vele antiekwinkeltjes, chique modezaken, cafés en restaurants. De Kerk van de Grote Zavel (ook wel: Onze-Lieve-Vrouw-ter-Zavelkerk) werd gebouwd in de 15de eeuw door het Gilde van de Kruisboogschutters. Het is een schoolvoorbeeld van de Vlaams-gotische stijl. In de Kapellekerk ligt schilder Pieter Bruegel begraven.
In De Zavel staat ook het Paleis van Justitie, waarvoor een hele woonwijk gesloopt werd. Tussen het leggen van de eerste steen en de voltooiing liggen 15 jaar (1866-1881). Het is een imposant gebouw, maar niet iedereen is erdoor gecharmeerd. Vanaf de 100 m hoge koepel heb je wel een mooi uitzicht over de stad.
Ter gelegenheid van 50 jaar onafhankelijk België werd in 1880 het Jubelpark geopend. Blikvanger is de grote triomfboog, die overigens pas in 1905 werd gebouwd. Verder zijn er verscheidene musea in het park, zoals het Automuseum met zijn grote collectie oude auto’s, het Vliegtuigmuseum en het Legermuseum.
Brussel was in 1958 gastheer van de Wereldtentoonstelling. Daaraan herinnert in het noorden van de stad het Atomium, een meer dan 100 meter hoog model van een ijzerkristal met zijn negen atomen. Vanuit de hoogste bol heb je een fraai uitzicht.
Frits Mulder, Taal en tekst.