Kweken van nieuwe soorten bloemen
Het kweken van nieuwe soorten bloemen is een vak apart in de bloemenbranche. Het gaat vaak samen met veredelen.
Kweken en veredelen
Veredeling is de techniek die doelbewust erfelijke eigenschappen van bloemen verandert, met als doel een sterkere soort bloem te kweken. Er wordt vooral geprobeerd de bloem minder kwetsbaar te maken. Als een dergelijke verandering spontaan in de natuur plaatsvindt, noemen we het een mutatie. Gebeurt dit door menselijk ingrijpen, dan heet het veredeling.
Gaat het niet in de eerste plaats om een sterkere bloem maar eenvoudigweg om een nieuwe vorm, kleur of geur dan is de term veredeling minder van toepassing. De bloem zelf wordt namelijk niet wezenlijk verbeterd in kwaliteit en houdbaarheid.
Kweken van nieuwe soorten voor en door de handel
Een bollenkweker probeert nieuwe soorten te kweken door bestaande soorten met elkaar te kruisen. Dat kan vrij eenvoudig door het aanbrengen van stuifmeel van de ene soort op de stamper van de andere soort. Het zaad dat zo ontstaat, zal eigenschappen van beide gebruikte soorten hebben. Uit dat zaad komen ontstaan weer allerlei soorten bloemen waarvan er soms eentje een schot in de roos blijkt te zijn door een bijzondere nieuwe kleur, geur of vorm. Als een kweker een dergelijke bloem denkt te hebben ontwikkeld, is het zaak deze nieuwe variëteit officieel te laten registreren. De kweker kan nu gaan proberen of de nieuwe bloem het goed doet op de markt.
Zoals met zoveel dingen, is de praktijk van het kweken van nieuwe soorten heel wat weerbarstiger dan het verhaal op papier. Er gaan vaak jaren overheen voordat er echt een nieuwe geschikte bloem is ontwikkeld. Bij tulpen kan het zelfs wel twintig jaar duren voordat de juiste soort zaad is ontwikkeld en gecultiveerd. Ondanks moderne faciliteiten zoals laboratoria en onderzoekscentra, blijft het ook een kwestie van geluk en doordacht handelen. Misschien zal het ooit lukken een zwarte tulp te ontwikkelen, maar misschien ook niet...
Hybridisatie
Hybride is in de natuur een ander woord voor kruising. Het is een bloem of plant die het resultaat is seksuele voortplanting van twee verschillende bloemen of planten. Plat gezegd is er sprake van een bastaard waarbij de ouders zelf volwaardige, erkende soorten zijn. De meest gangbare kruising is die tussen twee soorten uit eenzelfde geslacht, maar ook kruisingen tussen twee soorten uit verschillende geslachten vinden plaats.
Veredelaars maken vaak gebruik van hybriden en het ontwikkelingsproces wordt hybridisatie genoemd. De eerste generatie die uit een kruising voortkomt wordt een F1-hybride genoemd. De volgende generatie heet dan een F2-hybride en zo verder.
Een F1-hybride bevat alle goede eigenschappen van de twee gebruikte soorten waaruit het is voortgekomen en versterkt de werking ervan. Zaad van F-1 hybriden kan niet gebruikt worden om mee verder te kweken omdat een deel van de goede eigenschappen dan weer zal verdwijnen.
Vanwege het steeds opnieuw moeten uitvoeren van deze handeling door de kweker om een goede F1-hybriden te krijgen, is het zaad van deze soorten ook duurder dan gewoon zaad. Arbeidsintensief zaad dus, maar wel met de voordelen van een sterkere bloem met een grotere en langduriger bloei en andere goede eigenschappen die van belang zijn voor een goed verkopende bloem.