Brasília

Tot 1960 was Rio de Janeiro de hoofdstad van Brazilië (en daarvoor Salvador). Al in de 19de eeuw waren er plannen om de hoofdstad naar het binnenland te verplaatsen. Brazilië wilde zich daarmee na de onafhankelijkheid afzetten tegen het overwicht van de Portugese immigranten in de kuststreek.

President Kubitschek zette de plannen uiteindelijk door, ook om ontwikkeling van het binnenland te stimuleren. Daarnaast moest Brasília een statussymbool worden: een bewijs van de glorie en de vooruitgang van "Grande Brasil".

Brasília ligt op een hoogvlakte in een gebied van kale savannes en is bepaald niet naar ieders smaak. Het is een uiterst moderne stad, zonder historie.

Critici zeggen dat de stad een groot openluchtmuseum is voor moderne architectuur, maar dat de menselijke maat uit het oog is verloren. Veel inwoners van Brasília ontvluchten de hoofdstad in het weekend. Brasília is een pure werkstad, waar verder weinig te beleven valt.

De hoofdarchitect van de nieuwe stad was Lúcio Costa. Hij bouwde een stad met vierkante woonwijken aan brede straten, waarvan er niet een een gelijkvloerse kruising heeft.

Het resultaat is dat Brasília maar moeilijk te voet is te verkennen, en dat lijkt ook niet echt de bedoeling. Vanuit de lucht vertoont Brasília de vorm van een vliegtuig. In de cockpit zetelt de regering, de romp is het zakencentrum en de vleugels zijn de woonwijken.

Regeringsgebouwen te Brasília

De regeringsgebouwen aan het Plein van de Drie Machten zijn ontworpen door Oscar Niemeyer. Het Congresgebouw bestaat uit twee kantoortorens die onderling zijn verbonden met loopbruggen. Een koepel aan de ene kant en een omgekeerde koepel aan de andere kant completeren het geheel.

De kathedraal van Brasília is ook ontsproten aan het brein van Niemeyer. De vorm roept associaties op met de doornenkroon van Christus.

Zelfs deze moderne stad kent zijn favelas, maar die zijn wel gebouwd op de voorgeschreven afstand van 50 kilometer.

Frits Mulder, Taal en tekst.