Economie en toerisme
Na forse crises aan het eind van de jaren '90 heeft de Braziliaanse economie een krachtig herstel laten zien. De laatste jaren groeit de economie fors; de koersen op de aandelenbeurs zijn geëxplodeerd. Brazilië geldt nu als een van de snelst groeiende "opkomende markten" (samen met onder meer China, India en Rusland).De economische groei en de toenemende welvaart zijn zeer ongelijk verdeeld. Het zwaartepunt van de economie ligt in het zuidoosten van het land, waar de grote steden São Paulo en Rio de Janeiro liggen.
Het binnenland en het noordoosten profiteren nauwelijks van de vooruitgang. Daardoor trekken steeds meer armen naar de grote steden, die reeds overbevolkt zijn. De toch al grote tegenstellingen tussen arm en rijk worden bovendien vergroot.
Het land heeft enorme voorraden bodemschatten, maar het grootste deel daarvan wordt nog niet geëxploiteerd. Brazilië is ‘s werelds grootste exporteur van ijzererts. Andere belangrijke bodemschatten zijn bauxiet, mangaanerts, industriediamant, edelstenen en goud. Het land wint ook aardolie, waarmee het voor ongeveer de helft in de eigen behoefte kan voorzien.
De aanleg van stuwdammen heeft de industriële ontwikkeling van Brazilië sterk gestimuleerd. Dankzij waterkracht kan het land nu voor 90% in de eigen elektriciteitsbehoefte voorzien. De andere kant van de medaille is dat voor de aanleg van deze dammen grote aanslagen zijn gepleegd op de natuur en inheemse volken zijn verjaagd of zelfs vermoord.
Brazilië is het meest geïndustrialiseerde land van Zuid-Amerika. Er is een grote auto-industrie opgezet, vooral met hulp van buitenlandse investeerders (bijv. Volkswagen). Met de enorme hoeveelheden ijzererts is het niet verwonderlijk dat Brazilië een belangrijke staalproducent is. In de jaren '80 is een vliegtuig- en wapenindustrie opgezet.
Brazilië maakt zich sterk voor het ontwikkelen van alternatieve brandstoffen. Veel auto’s rijden op een combinatie van bio-ethanol en traditionele benzine. In 2005 werd de eerste bio-dieselraffinaderij geopend.
Toch is het maar de vraag of deze alternatieve energie uiteindelijk veel beter is voor het milieu. De sojabonen en zonnebloemen die nodig zijn voor de productie van bio-brandstoffen moeten ergens verbouwd worden. En meer landbouwgrond gaat vaak ten koste van het tropisch regenwoud.
Toerisme
Toerisme is in Brazilië nog niet sterk ontwikkeld. Nog niet zo lang geleden was eigenlijk alleen Rio de Janeiro van enig toeristisch belang. Het land is er alles aan gelegen dat te veranderen.Het Braziliaanse bureau voor toerisme, Embratur, wil dat Brazilië al in 2007 bij de twintig populairste toeristen-bestemmingen ter wereld hoort. Dat lijkt een wat al te hoge doelstelling, want daarvoor zou het aantal toeristen binnen twee jaar moeten verdubbelen naar 9 miljoen.
Tot voor kort kwamen de meeste toeristen uit buurland Argentinië, maar door de zware economische crisis in dat land is het aantal Argentijnse toeristen sterk gedaald. Embratur richt zijn aandacht nu op de Verenigde Staten en Europa.
Daarbij wordt niet alleen Rio de Janeiro gepromoot, maar vooral ook het noordoosten van het land. De straatarme regio Nordeste zou zeer gebaat zijn bij een groeiende belangstelling voor de brede zandstranden en oude steden in dat gebied.
Ecotoerisme is een andere pijl op de boog van Embratur. Het Amazonegebied leent zich daar bij uitstek voor. Wel zijn natuurbeschermers bang dat —naast de aantasting door aanleg van wegen, landbouwgebieden en bosbouw— de toeristen-industrie alleen nog maar meer schade zal aanrichten in het regenwoud.
Frits Mulder, Taal en tekst.