Moderne politiek 2

[Vervolg van Politiek 1]

Bij de verkiezingen van 1982 behaalde de gezamenlijke oppositie een grote overwinning, maar niet genoeg om directe presidentsverkiezingen mogelijk te maken.

Dat veranderde toen een deel van de militaire partij zich afscheidde en de presidentskandidaat van de oppositie steunde. In 1985 koos een kiescollege Tancredo de Almeida Neves tot president.

Aan de vooravond van zijn installatie moest Neves in het ziekenhuis worden opgenomen; hij overleed ruim een maand later. Vice-president José Sarney werd op 22 april 1985 geïnstalleerd als president. Daarmee was een einde gekomen aan 21 jaar militair bewind.

Sarney kon aanvankelijk rekenen op brede steun, maar die brokkelde snel af toen hij niet in staat bleek de economische crisis het hoofd te bieden.

Hij werd opgevolgd door de rechtse populist Fernando Collar de Melo, die al binnen twee jaar het veld moest ruimen op beschuldigingen van corruptie. Daarmee was de corruptie overigens bepaald niet ten einde gekomen. Uit een rapport in 1994 bleek dat maar liefst 40% van de staatsbegroting opging aan corruptie-gelden.

In 1994 werd Fernando Henrique Cardoso tot president gekozen. Hij voerde belangrijke economische hervormingen door, maar slaagde er niet in op sociaal terrein het roer om te gooien. Vele landloze boeren vroegen aandacht voor hun situatie met demonstraties en landbezettingen.

De linkse oppositieleider Lula da Silva kreeg steeds meer aanhang, vooral nadat hij zijn socialistische programma sterk had gematigd.

In 2002 won Lula overtuigend de presidentsverkiezingen; hij werd op 1 januari 2003 geïnstalleerd. Lula da Silva heeft zich tot taak gesteld de schrijnende tegenstelling tussen arm en rijk in Brazilië te verzachten en tegelijkertijd de ondernemers te vriend te houden.

De landloze boeren werden echter ongeduldig. In 2003 voerden ze op grote schaal landbezettingen uit, en een jaar later demonstreerden 8000 boeren in de hoofdstad Brasilia.

President Lula kreeg steeds meer kritiek te verduren. De economie van Brazilië was weliswaar sterk opgekomen, maar het herverdelen van land en het bestrijden van armoede en honger bleven ver achter bij zijn doelstellingen.

Frits Mulder, Taal en tekst.