Geografie

Cambodja is een land in Zuidoost-Azië met naar schatting 14 miljoen inwoners en een oppervlakte van ruim 180.000 km². Daarmee is het bijna 4,5 keer zo groot als Nederland.

In het westen grenst het aan Thailand, in het noorden aan Thailand en Laos, in het oosten aan Vietnam en in het zuiden aan de Golf van Thailand. De kustlijn is ruim 350 kilometer lang. De hoofdstad Phnom Penh (1,3 miljoen inwoners) ligt aan de samenloop van drie rivieren: de Mekong, de Tonlé Sap en de Bassac.

Het Cambodjaanse landschap bestaat vooral uit laagvlakten. In het zuidwesten liggen twee bergketens, het Kardemomgebergte (Chuor Phnom Kravanh) en de Olifantsbergen (Chuor Phnom Damrei). Daar vind je het hoogste punt van Cambodja, Phnom Aural (1771 m).

De bergketens houden een deel van de regen tegen. Daardoor valt er in de havenstad en badplaats Sihanoukville beduidend meer regen dan in Phnom Penh. De noordgrens met Thailand wordt gevormd door een hoogvlakte, de zuidelijke begrenzing van de Dangkrek Mountains. Verder is er een hoogvlakte in het oosten bij de grens met Vietnam, het Moi-plateau.

Door de laagvlakten stromen grote rivieren. Allereerst de Mekong, die in Tibet ontspringt en via China, Myanmar, Thailand, Laos, Cambodja en Vietnam uitmondt in de Zuid-Chinese Zee. Met een totale lengte van 4350 kilometer is de Mekong de langste rivier van Zuidoost-Azië.

Paalwoningen langs de Tonlé Sap-rivier, tussen Phnom Pehn en Siem Reap

Daarnaast is er de Tonlé Sap. Hoewel "tonlé" rivier betekent, is het niet alleen de naam van de rivier, maar ook van het grote meer in het hart van het land. Met die Tonlé Sap is iets bijzonders aan de hand: de stromingsrichting verandert twee keer per jaar. In de regentijd (mei – oktober) stroomt er zó veel water door de Mekong dat die rivier al dat water niet kan afvoeren. Het overtollige water wordt naar het noordwesten gestuwd, via de Tonlé Sap rivier. Vlak voor de regentijd begint, heeft het Tonlé Sap-meer een oppervlakte van 2500 km²; aan het einde van de regentijd is het meer 4x zo groot. Als het water weer uit het meer naar de Mekong stroomt, laat het een vruchtbare sliblaag achter.

Phnom Penh is de enige grote stad in Cambodja. Deze stad was tussen 1975 en 1979 vrijwel verlaten door toedoen van de zogeheten Rode Khmer (zie Moderne politiek). De tweede stad van het land is het toeristencentrum Siem Reap in het noordwesten. Ten noorden van deze plaats ligt de vroegere hoofdstad van Cambodja, Angkor. Alleen de tempels van die stad zijn bewaard gebleven.

Frits Mulder, Taal en tekst.