Moderne politiek 2
[Vervolg van Politiek 1]
Bang als hij was voor Cambodja’s aartsvijanden Thailand en (Zuid-)Vietnam, streefde Sihanouk een volledige neutraliteitspolitiek na. Hij verbrak alle banden met de VS, omdat dat land een bondgenoot was van Thailand en Zuid-Vietnam. Sihanouk had het ook niet zo op de Noord-Vietnamese communisten (de Vietcong). Maar omdat die vochten tegen Zuid-Vietnam, gaf hij deze guerrilla’s toch toestemming over Cambodjaans grondgebied naar Zuid-Vietnam te trekken. Dit was ingegeven door zijn overtuiging dat de communistische Vietnamezen uiteindelijk de strijd zouden winnen.
Enkele jaren later was hij niet meer zo overtuigd van een communistische overwinning in Vietnam. Bovendien werd hij bedreigd door een opkomende communistische beweging in eigen land, de Khmer Rouge ("Rode Khmer"). In 1968 organiseerde die beweging opstanden tegen de koning. Sihanouk haalde de banden met de Amerikanen weer aan en fluisterde ze toe “dat hij de ogen zou sluiten als de VS bases van de Vietcong in dunbevolkt Cambodjaans gebied zouden aanvallen”. Dat lieten de Amerikanen zich geen twee keer zeggen. Van 1969 tot 1973 werd het oosten van Cambodja zwaar gebombardeerd, overigens zonder dat de toenmalige Amerikaanse president Nixon het Congres in Washington daarvan op de hoogte stelde.
Ondanks deze hulp hadden de Amerikaan geen vertrouwen in het "windvaantje" Sihanouk. Het kwam ze dan ook heel goed uit dat de rechtse generaal Lon Nol in 1970 de macht greep, terwijl Sihanouk in Moskou was. Het afgezette staatshoofd vluchtte naar Peking, dat zijn tweede thuis zou worden.
De Amerikaanse bombardementen op Oost-Cambodja leverden de Rode Khmer alleen maar meer aanhangers op. De boeren daar verloren niet alleen familieleden maar ook land en zochten hun toevlucht bij de verzetsgroepering. De Rode Khmer zocht een boegbeeld voor hun beweging, waarachter de werkelijke leiders schuil konden gaan. Wie kon die taak beter uitvoeren dan de man tegen wie ze eerst hadden gestreden? Norodom Sihanouk was er wel voor te porren want uiteraard wilde hij terug aan de macht. En zo werd Sihanouk het symbolische hoofd van de Khmer Rouge-regering (in ballingschap) in Peking. Vele Cambodjanen sloten zich aan bij de Khmer Rouge, niet omdat ze communistisch waren maar omdat ze wilden vechten voor hun "koning".
Lon Nol werd weliswaar gesteund door de Amerikanen, maar hij was een zwakke president. In 1972 had de Khmer Rouge al het grootste deel van Cambodja in handen. De belegering van Phnom Penh duurde tot 17 april 1975. De stad zat vol met vluchtelingen en er was ernstig gebrek aan voedsel. Toen de Rode Khmer de hoofdstad binnentrok, werden de soldaten dan ook met gejuich begroet. Eindelijk kwam er een eind aan de gevechten, de honger en de ellende. Althans, dat dachten de inwoners.
[Vervolg: Politiek 3]