Sjanghai
Met 18 miljoen inwoners is Shanghai —in het Nederlands traditioneel gespeld: Sjanghai— de grootste stad van China en het economische centrum van het land. De stad heeft de grootste zeehaven ter wereld en er wordt gewerkt aan verdere uitbreiding ervan op het eiland Yangshan.
Langs de Huangpu-rivier aan de zogeheten Bund staan Westerse gebouwen. Dat heeft te maken met de lange aanwezigheid van buitenlanders in de stad. Na de Eerste Opiumoorlog (zie bij Hongkong) dwongen buitenlandse mogendheden (Groot-Brittannië, Frankrijk en de VS) de Chinezen tot het openstellen van enkele steden voor buitenlandse handelaren, waaronder Sjanghai. Ook Guangzhou (Kanton) werd opengesteld. Na de Britten kwamen de Japanners, die de eerste fabrieken bouwden in Sjanghai. Aan de Bund verrezen handelshuizen en banken (de Britse gigant HSBC – Hongkong and Shanghai Banking Corporation – heeft er zijn oorsprong).
De Fransen hadden hun eigen "concessie" en in die wijk proef je nog een Frans sfeertje en kun je je voorstellen waarom Sjanghai ooit de "Parel van het Oosten" werd genoemd. Nu vind je in deze wijk vele kledingboetiekjes, sieradenmakers, restaurants en bars.
Ten zuiden van de Westerse wijk ligt de oude Chinese kern. Tot het begin van de 20ste eeuw stond daar een muur omheen. De Tuin van Mandarijn Yu en de Tempel van de Jaden Boeddha zijn twee trekpleisters in die wijk. De Yutuinen zijn verdeeld in hofjes, elk met een eigen sfeer. Vóórdat je bij de ingang komt, ga je over een stenen bruggetje dat in zigzagvorm loopt. Dan kunnen de boze geesten niet binnenkomen.
Met de komst van de buitenlanders begon de voorspoed van Sjanghai. Ook toen de communisten de macht in China overnamen bleef het een bedrijvige stad die een grote bijdrage leverde aan de economie. De nieuwe economische politiek van de Chinezen heeft opnieuw een sterke impuls gegeven aan de groei van Sjanghai. De stad barst bijna uit haar voegen, overal wordt gewerkt aan nieuwe gebouwen en infrastructuur.
Zo werd er aan de oostoever van de Huangpu een nieuwe wijk uit de grond gestampt, Pudong, met als blikvanger de nieuwe televisietoren (468 m hoog). Vanaf de toren heb je een mooi uitzicht over oud en nieuw Sjanghai. In de kelder van de toren is het Historisch Museum gevestigd. Er zijn oude steegjes, winkeltjes en theehuizen gereconstrueerd. Wassen beelden maken het beeld van vroeger compleet.
Het Sjanghai Museum herbergt een belangrijke collectie Chinese kunst. Er zijn zo’n 120.000 kunstvoorwerpen tentoongesteld, voornamelijk brons, keramiek, schilderijen en kalligrafie. Ook de architectuur van het gebouw is bijzonder.
Vroeger werden de voeten van Chinese vrouwen ingebonden. Kleine voeten waren sexy, maar voor de vrouwen zelf was de ingreep bijzonder pijnlijk. Het is een van de onderwerpen in het bijzondere Museum of Chinese Sex Culture.
Nanjing Lu is de grootste winkelstraat van Sjanghai. De stad heeft hier een uitgesproken sjieke uitstraling, vooral in de buurt van de Jing’an Tempel. De rijksten onder de plaatselijke bevolking gaan overigens liever naar Huaihai Lu, dat een nog snobistischer publiek trekt. Daar vlakbij is een grote openluchtmarkt, waar de dure merkkleding ook te koop is. Als illegale kopie wel te verstaan…
Frits Mulder, Taal en tekst.