Duitsland voor beginners: Politiek 3

[Vervolg van Politiek 2]

Oost-Duitsland

Walter Ulbricht op het omslag van Time Magazine in 1953Vanaf het uitroepen van de Duitse Democratische Republiek in 1949 was Walter Ulbricht de grote man in de Oost-Duitse politiek.

Ulbricht was al op jonge leeftijd lid geworden van de Duitse Communistische Partij. Na de machtsovername van Hitler week hij uit naar het buitenland; vanaf 1938 woonde hij in Moskou.

Na de oprichting van de DDR werd hij vice-premier, in 1950 eerste secretaris van de Sozialistische Einheitspartei Deutschlands (SED) en in 1960 voorzitter van de Staatsraad, oftewel het staatshoofd.

Oost-Duitsland was aan de grens al afgesloten van het Westen, maar er stond nog één vluchtroute open: via West-Berlijn. Tussen 1949 en 1961 verhuisden of vluchtten 2,5 miljoen Duitsers naar het Westen.

Dat stelde de DDR voor grote problemen, omdat het daardoor veel (en vaak goed opgeleide) arbeidskrachten verloor. Om deze uitstroom tegen te gaan, werd in de nacht van 12 op 13 augustus 1961 de Berlijnse Muur opgericht.

Intussen bouwde Ulbricht aan het economisch versterken van zijn land. Dat was nodig want de Sovjet-Unie eiste voor de geleden oorlogsschade zware herstelbetalingen van de DDR.

De planeconomie deed zijn intrede, boerenbedrijven gingen op in grote coöperaties en de fabrieksarbeiders moesten harder en langer werken. Die inspanningen wierpen hun vruchten af: begin jaren '70 was de DDR de tiende industriële staat ter wereld. Wel ten koste van het milieu: rivieren, de lucht en de bossen in Oost-Duitsland waren zwaar verontreinigd.

Na het overlijden van Ulbricht in 1973, brak het tijdperk Erich Honecker aan. Hij werd in 1976 voorzitter van de Staatsraad. Onder zijn leiding verbeterden de relaties met West-Duitsland.

De Sovjet-Unie had daar eerder nog een stokje voor gestoken, maar met het aantreden van Sovjetleider Gorbatsjov in 1985 lag de weg open.

In 1987 bracht Honecker een staatsbezoek aan West-Duitsland. De Oost-Duitse leider had er toen geen vermoeden van dat zijn regime nog maar twee jaar te gaan had.

[Vervolg: Politiek 4]