Duitsland voor beginners: Volk en cultuur 2

[Vervolg van Volk en cultuur 1]

Duitsland heeft relatief veel immigranten. De meesten kwamen in de jaren '60 en '70 als gastarbeider, gevolgd door hun gezinsleden. Het land heeft ook relatief veel vluchtelingen opgenomen, vooral uit ex-Joegoslavië. Bijna tien procent van de bevolking bestaat uit buitenlanders: 7,5 miljoen mensen.

Deze buitenlanders zijn over het algemeen slecht geïntegreerd in de Duitse samenleving. Sommige wijken van grote steden hebben bijna uitsluitend een buitenlandse bevolking; zo wordt de Berlijnse wijk Kreuzberg wel "de grootste Turkse stad buiten Turkije" genoemd.

Gecombineerd met de slechte economische situatie leidde dat in de jaren '90 tot een sterke opkomst van het rechts-extremisme, vooral in de oostelijke deelstaten.

Volksaard

Over elk volk bestaan clichés, maar die komen niet zomaar uit de lucht vallen. Er zit vaak een kern van waarheid in. Zo staan Duitsers bekend als pünktlich en gründlich.

Als een Duitser iemand om acht uur uitnodigt, verwacht hij dat de gast om acht uur op de stoep staat. Niet eerder, niet later. En een karwei afmaken "met de Franse slag" (over clichés gesproken…) is een Duitser een doorn in het oog. Elk karwei dient grondig te worden aangepakt.

De stereotype Duitser in "Lederhosen" bestaat vrijwel niet. Tijdens festiviteiten wordt de korte leren broek met bretels nog wel gedragen, zoals tijdens het Oktoberfest in Beieren. Maar een Duitser die dag in, dag uit een Lederhose draagt, vind je hooguit in een klein Beiers bergdorpje.

Duitsers hechten zeer aan correcte omgangsvormen. Ze spreken de meeste mensen aan met "Sie", waar Nederlanders elkaar zouden tutoyeren. "Du" (je, jij) wordt uitsluitend gebruikt voor het aanspreken van familieleden, goede vrienden en kinderen. Overigens lijkt dit gebruik bij de jongere generatie minder star te worden toegepast.

Ossies en Wessies

De invloed van het communistische staatsmodel is nog zichtbaar aanwezig in het oosten van het land. Niet alleen in bijvoorbeeld architectuur, maar ook in de bevolking.

Twee generaties Oost-Duitsers zijn opgevoed in een communistische staat die op alle niveaus sterke invloed had, een grote controle uitoefende en particulier initiatief bepaald niet aanmoedigde.

De inwoners van het voormalige Oost-Duitsland worden door de andere Duitsers "Ossies" genoemd. Een term die vaak enigszins neerbuigend gebruikt wordt: in de ogen van veel "Wessies" zijn de "Ossies" een achtergebleven groep.

Frits Mulder, Taal en tekst.