Volk en cultuur 2

[Vervolg van Volk en cultuur 1]

Vrijwel iedere Griek (96%) is lid van de Grieks-orthodoxe kerk. Het symbool van het geloof is de in het zwart geklede pope, de priester. Het land is bezaaid met schitterende oude kerkjes en kapellen die stuk voor stuk versierd zijn met mozaïeken of fresco's. Geen feest wordt met meer overgave gevierd dan het paasfeest, waarbij de priester 's nachts om 12 uur in de kerk het Licht uitdeelt ten teken dat Christus is opgestaan.

Kerk op de Griekse Cycladen

De kerkelijke traditie is diep in het leven van de burgers geworteld. Tot voor kort konden Grieken alleen in de kerk trouwen. Het kerkelijk huwelijk had een wettelijke status. De huidige wetgeving is een compromis. Grieken hebben nu de keuze tussen in de kerk trouwen of op het stadhuis. In beide gevallen wordt het huwelijk door de wet erkend.

De laatste decennia is de welvaart flink toegenomen en dat heeft zijn weerslag op de Griekse samenleving. Zo hadden vrouwen traditioneel een ondergeschikte rol. Tot 1955 hadden ze geen stemrecht. Sinds de jaren '80 is de positie van de vrouw geleidelijk meer gelijkwaardig geworden aan die van de man. Zo is de bruidsschat officieel bij wet verboden, al wordt deze traditie vooral op het platteland nog wel in ere gehouden.

Overigens bestaat er een traditie in het noorden van Griekenland, waarbij de mannen- en vrouwenrollen voor één dag worden omgedraaid. Ieder jaar op 8 januari wordt daar Gynaikratia gevierd. Vrouwen brengen dan de dag door in cafés en andere sociale centra waar mannen gewoonlijk samenkomen, terwijl de mannen thuisblijven en het huishouden doen.

De familiebanden zijn sterk in Griekenland. Je zult er dan ook vrijwel geen bejaardentehuizen vinden. Oude mensen worden verzorgd door hun kinderen, die op hun beurt hopen dat hun kinderen ze zullen verzorgen als de tijd daar is.

Al sinds de Oudheid is kunst een belangrijk onderdeel van de Griekse cultuur. Nog steeds worden in veel antieke Griekse theaters drama's opgevoerd. Het oude Griekenland heeft veel literatuur voortgebracht: poëzie, drama, filosofische en historische verhalen.

Muziek en dans

Waar in Griekenland muziek klinkt, wordt ook gedanst. De dans die de zoon van Achilles op de brandstapel van zijn gestorven vader uitvoerde tijdens het beleg van Troje zou zelfs in ongewijzigde vorm bewaard zijn gebleven.

De oudste dans is een rondedans, de syrtos. Daarbij houden mannen elkaar bij de schouders vast. De leidende danser is met de anderen verbonden door een zakdoekje; dat geeft hem meer bewegingsvrijheid. Van het woord syrtos is de naam sirtaki afgeleid, een moderne variant die bekend werd door de film Zorba de Griek. Geen klassieke dans dus, maar wel een dans die toeristen graag meedansen.

Veel gerechten die als "traditioneel Grieks" gezien worden, zijn beïnvloed door de 400 jaar durende Turkse overheersing. Gerechten als souvlaki, kebab, tzatziki en mierzoete snacks vind je ook in het land aan de andere kant van de Egeïsche Zee. Een peiler van de Griekse keuken is de Horaitiki Salata (boerensalade) die bestaat uit sla, komkommer, tomaten, fetakaas en olijven. Griekse yoghurt lijkt meer op zure room dan op de dunne versie die in de meeste landen te krijgen is.

Frits Mulder, Taal en tekst.