Economie
De overgang van het communisme naar democratie en kapitalisme is in Hongarije geleidelijk verlopen. Dat komt doordat het land een vreemde eend in de Oost-Europese bijt was.
Al voor de ineenstorting van het communisme kende Hongarije een iets vrijere economie dan de andere landen in het Oostblok. Er was weliswaar nog steeds een centrale planning, maar er waren ook elementen van markteconomie. Veel Hongaren hadden in die tijd twee banen: één bij een staatsbedrijf en één bij een bedrijf in de private sector.
Dat neemt niet weg dat ook Hongarije worstelt met de erfenis van zijn verleden. Door het wegvallen van traditionele markten (de Sovjet-Unie) stortte de economie aanvankelijk volkomen in elkaar. Die vertoonde in de jaren daarna wel weer groei, maar eigenlijk te weinig, en de vooruitzichten zijn matig. De groei stagneert en de werkloosheid neemt weer toe (in 2005 tot 7%). Van de jongeren heeft 1 op de 5 geen baan.
Hongarije hoopt de vruchten te plukken van de toetreding tot de Europese Unie (2004). Het land wil ook graag in 2010 de eigen munteenheid (de forint) inleveren voor de euro.
Of die Europese eenheidsmunt dan ook werkelijk ingevoerd zal worden is zeer de vraag. Hongarije heeft een enorm overheidstekort en voldoet bij lange na niet aan de voorwaarden die worden gesteld aan euro-deelname.
Daar staat tegenover dat de economische ontwikkelingen in Oost-Europa zeer snel kunnen gaan, zeker als ook de economie in West-Europa aantrekt. De forint is overigens al sinds 2000 volledig gekoppeld aan de euro.
Een van de grote problemen van Hongarije is het gebrek aan grondstoffen. De belangrijkste bodemschatten zijn bauxiet, bruinkool, uranium en steenkool.
Toerisme
Al onder de communisten was toerisme een belangrijke inkomstenbron voor Hongarije. In die tijd kwamen de meeste bezoekers uit andere Oostbloklanden. Van de Westerse landen leverde buurland Oostenrijk de meeste toeristen.
Voor de komende tien jaar is ontwikkeling van het toerisme een speerpunt van het economisch beleid. Dat is ook nodig, want het aantal toeristen naar Hongarije is gedaald, van 40 miljoen in 1996 tot nog geen 30 miljoen in 1999. In 2004 kwamen er 36,5 miljoen toeristen naar Hongarije. De groei zit er dus weer in, maar het toerisme is nog niet terug op het oude niveau.
Opmerkelijk is dat zelfs tijdens de forse daling de inkomsten uit toerisme wèl toenamen. Oftewel: er komen steeds meer kapitaalkrachtige bezoekers. Er is een groeiende vraag naar kwalitatief betere accommodaties.
Zo worden vakanties in Hongaarse kastelen, landhuizen, luxe kuuroorden en spa-hotels steeds populairder. Niet zo verwonderlijk, want Hongarije telt maar liefst 400 thermale baden met een bewezen medicinale werking.
Boedapest en het Balatonmeer zijn de topattracties. Het natuurgebied in de poesta trekt steeds meer belangstelling.
Frits Mulder, Taal en tekst.