Kolkata (Calcutta)
Vanaf 1772 tot 1911 was Calcutta de hoofdstad van Brits-Indië. In de jaren '80 veranderde het stadsbestuur de naam naar het oorspronkelijke dorpje dat daar ooit lag: Kolkata. Sinds 2001 is het de officiële naam. Kolkata is de hoofdstad van de deelstaat West-Bengalen in het oosten van India. Die deelstaat grenst aan Bangladesh.
Kolkata is een stad van tegenstellingen: van overbevolkte en smerige volkswijken tot buurten met weelderige paleizen. In de Britse tijd stond Kolkata bekend als "de stad van paleizen". De Britten bouwden vele landhuizen en de architecten leefden zich uit. Sommige van die landhuizen in wit marmer zijn goed bewaard gebleven, maar vele verkeren in diverse staten van verval.

Een schitterend voorbeeld van Britse pracht en praal is Victoria Memorial, gebouwd ter nagedachtenis aan koningin Victoria, die ook keizerin van India was. Het gebouw ligt aan de zuidkant van Maidan Park en wordt ’s avonds fraai verlicht.
Maidan is het grootste park van Kolkata, waar vele sportclubs hun thuishonk hebben. Zo vind je er onder meer het beroemde cricketveld Eden Gardens. Het geldt als een van de mooiste cricketstadions ter wereld. Om het stadion liggen de tuinen waaraan het zijn naam te danken heeft. In de omgeving zijn diverse gebouwen uit de koloniale tijd te zien, o.m. St.-Paul's Cathedral, Writers' Building en het Hooggerechtshof.
Chowringhee Road is het hart van de stad. Overigens, ook deze straatnaam is inmiddels gewijzigd in Jawaharlal Nehru Road, maar vrijwel iedereen kent het nog onder de oude naam. Deze straat is niet alleen het commerciële, maar ook het culturele centrum van de stad. Je vindt er onder meer het Indian Museum, het oudste museum van Azië. Het heeft niet alleen de grootste collectie Indiase kunst ter wereld, maar ook een afdeling gewijd aan de geschiedenis en de ontwikkeling van flora, fauna en bevolking van het Indiase subcontinent.
Howrah Bridge (Rabindra Setu) is een andere toeristische topper in Kolkata. Niet zozeer om de constructie zelf als wel om te kijken naar het gedrang van mensen die met allerhande vervoermiddelen van de ene naar de andere kant van de Hooghly-rivier proberen te komen.
Kolkata is al een bijzonder drukke stad, maar tijdens het Durga Puja-a Festival wordt het helemaal een mierenhoop. Dit vierdaagse festival eind september of begin oktober trekt vele feestgangers: het aantal mensen in de stad verdubbelt. Een kleurrijk schouwspel, maar alleen aan te raden voor bezoekers die niet benauwd worden van grote mensenmassa’s.
De stad is de bakermat van grote Indiase schrijvers en dichters. Literatuurliefhebbers moeten in januari of februari naar Kolkata. Dan wordt op de straten in het centrum de grootste boekenbeurs ter wereld gehouden. Schrijvers van naam zijn daar aanwezig om direct contact te hebben met hun lezers.
Frits Mulder, Taal en tekst.
