Volk en cultuur 2
[Vervolg van Volk en cultuur 1]
Japanners zijn zeer gezagsgetrouw en loyaal aan de groep waartoe men behoort. Dat komt voort uit het confucianisme, ook geïntroduceerd door de Chinezen.
Die extreme loyaliteit blijkt bijvoorbeeld uit de loopbanen van Japanners. Het is heel gebruikelijk dat iemand zijn leven lang bij één bedrijf werkt. Bovendien werken Japanners keihard en is het heel gewoon om iedere dag overuren te maken.
Dat legt een buitengewone druk op Japanners en dat begint al in de schooltijd. Japanse kinderen worden al vroeg sterk gestimuleerd om hard te studeren, zodat ze de hoogst mogelijke opleiding kunnen volgen. In het verleden leidde dat weleens tot extreme situaties, zoals kinderen die zelfmoord pleegden als ze slechte cijfers hadden gehaald. Inmiddels is het schoolsysteem wat versoepeld. In 2003 werd de vijfdaagse schoolweek ingevoerd.
De Japanse cultuur wordt gekenmerkt door het overnemen van ideeën uit het buitenland om die vervolgens aan de eigen cultuur aan te passen. Met name China en Korea hebben grote invloed gehad op bijvoorbeeld architectuur, schilderkunst en tradities. Toch is er een typisch Japanse cultuur blijven bestaan, onder meer dankzij het eeuwenlange isolement van Japan (zie Geschiedenis).
Het tegenwoordige Japan is een mengeling van oude waarden en westerse normen. In de steden zie je bijvoorbeeld weinig Japanners nog een kimono dragen of op het traditionele schoeisel (houten sandalen) lopen.
Hun voorliefde voor bloemen heeft Japanners tot uitstekende tuiniers gemaakt. Japanse tuinen vind je niet alleen in Japan zelf, maar ook in veel grote westerse steden.
Vechtsporten als judo, karate en jiujitsu zijn allemaal van Japanse oorsprong. Deze sporten werden ontwikkeld door de samurai.
Japanse keuken
De Japanse keuken draait om verse ingrediënten die met zorg worden bereid. Japanners eten veel vis, wat volgens sommigen hun hoge gemiddelde levensverwachting verklaart. Een bekend gerecht is sashimi: dunne schijfjes rauwe vis met zeer scherpe mierikswortelpasta (wasabi). De koks die dit gerecht bereiden, hebben jaren opleiding achter de rug. Voor het zorgvuldig snijden van de vis zweren ze bij hun eigen (vaak peperdure) messen.
Sushi heeft de laatste jaren een ware triomftocht over de wereld gemaakt: het bestaat uit gekookte rijst gemengd met diverse ingrediënten (ook weer vaak vis) en gewikkeld in zeewier. In bijna elke grote stad ter wereld vind je tegenwoordig wel een sushi-restaurant.
Frits Mulder, Taal en tekst.