Lenen voor beginners: Basisbegrippen

In dit gedeelte kijken we naar een aantal belangrijke termen die we gebruiken om te spreken over het onderwerp "lenen".

Krediet

De term krediet (in economische zin) wordt door Van Dale als volgt gedefinieerd:
De verstrekking van kapitaal aan iemand, zonder dat men tegelijk daarvoor een wederdienst of betaling ontvangt, maar in vertrouwen dat dit na een bepaalde tijd zal gebeuren.
Hierbij kan men onder kapitaal zowel goederen als geld verstaan; er zijn dan ook twee soorten krediet: betalingsregelingen en leningen.

Betalingsregelingen

Bij een betalingsregeling verricht de ene partij een "prestatie" zonder dat de andere partij tegelijkertijd de bijbehorende tegenprestatie verricht.

In het geval van leverancierskrediet levert de verkoper het gekochte direct aan de koper, terwijl laatstgenoemde het gekochte niet meteen betaalt.

Soms moet de koper het gekochte binnen een bepaalde termijn (bijvoorbeeld: 30 dagen) in zijn geheel betalen.

In andere gevallen voldoet de koper in termijnen aan zijn betalingsverplichtingen; er is dan sprake van koop op afbetaling.

Er kan ook sprake zijn van afnemerskrediet: hierbij doet de koper een aanbetaling, nog voordat de verkoper het gekochte heeft geleverd.

Leningen

Bij een lening stelt een kredietgever of geldschieter een geldbedrag ter beschikking aan een kredietnemer.

Laatstgenoemde moet het geleende bedrag, vrijwel altijd verhoogd met rente, terugbetalen conform de voorwaarden die zijn overeengekomen bij het afsluiten van de lening.

(Soms mag bijvoorbeeld een reeds afgelost bedrag opnieuw als lening worden opgenomen; men spreekt dan van continu of doorlopend krediet.)

Rente

Onder rente verstaat men: de geldelijke vergoeding die wordt betaald voor het lenen van een geldsom. De verschuldigde rente wordt vrijwel altijd uitgedrukt in een percentage van het geleende bedrag (de hoofdsom) dat men op jaarbasis dient te betalen.

Wie bijvoorbeeld een bedrag van honderd euro leent voor een periode van een jaar, tegen een rente van 10 procent, moet als vergoeding voor het lenen een bedrag van tien euro betalen.

Zolang de hoofdsom niet volledig is terugbetaald, blijft rente verschuldigd over het nog openstaande bedrag.

In plaats van "rente" gebruikt men ook wel de term interest of intrest.

Bij samengestelde interest wordt de verschuldigde rente opgeteld bij de hoofdsom, waardoor de rente zelf ook weer "rentedragend" wordt; is dat niet het geval, dan spreekt men van enkelvoudige interest.

Aflossing

Behalve rente moet een kredietnemer ook het oorspronkelijk geleende bedrag (de hoofdsom) terugbetalen. Hoe dit moet gebeuren, staat in de leningsovereenkomst.

Men kan bijvoorbeeld overeenkomen dat het gehele bedrag aan het eind van de afgesproken periode ineens wordt afgelost; dit brengt voor de kredietgever echter een relatief hoog risico met zich mee.

Vaak zal men daarom afspreken dat de kredietnemer gedurende de afgesproken periode regelmatig (bv. in maandelijkse termijnen) een bedrag betaalt (het zogenaamde termijnbedrag) dat bestaat uit een rente- en een aflossingsdeel.

In sommige gevallen heeft de kredietnemer het recht om (al dan niet tegen betaling van een boete) een vervroegde aflossing te doen; dit kan de looptijd van de lening verkorten of de termijnbedragen verlagen.

Looptijd

Onder looptijd verstaat men: de tijd die resteert totdat een lening geheel moet zijn afgelost. Het is vaak verstandig om als looptijd een periode te kiezen die gelijk is aan de economische levensduur van de zaak die men met de lening wil financieren.

Over het algemeen geldt: hoe langer de looptijd van een lening, hoe hoger de verschuldigde rente.