Geschiedenis 2
[Vervolg van Geschiedenis 1]
Dat verschil in interpretatie leidde tot de Eerste (1843-1848) en Tweede (1860 – 1870) Maori-oorlog. Uiteindelijk delfden de Maori’s het onderspit: de kolonisten namen het meeste land in bezit.
De Maoribevolking slonk snel, onder meer door voor hen vreemde ziekten: halverwege de 18de eeuw waren er zo’n 90.000 Maori’s, 150 jaar later was hun aantal meer dan gehalveerd. Het aantal kolonisten was in het begin van de 20de eeuw gegroeid tot bijna een miljoen.
Goudkoorts
Intussen was er in 1861 op het Zuidereiland goud ontdekt. Dat leidde tot een ware goudkoorts. Dunedin, het centrum van de goudhandel, werd de welvarendste stad van het land.
De kolonisten op het Zuidereiland verzetten zich hevig tegen de financiering van de Tweede Maori-oorlog die voornamelijk op het Noordereiland werd gevoerd. Er gingen zelfs stemmen op om het Zuidereiland onafhankelijk te maken. Daarop besloot premier Alfred Domett de hoofdstad in 1865 te verplaatsen naar het centraler gelegen Wellington.
Aan het einde van de 19de eeuw werden koelschepen geïntroduceerd. Daardoor konden vlees en zuivelproducten van Nieuw-Zeeland naar Groot-Brittannië worden verscheept. Dit gaf een sterke impuls aan de economie van het land.
Bij de vorming van de federatieve staat Australië (Commonwealth of Australia, 1901) weigerde Nieuw-Zeeland daarin op te gaan. Het land werd – net als Australië en Canada – een autonoom dominion binnen het Britse Rijk. Vanaf 1947 is Nieuw-Zeeland een onafhankelijk lid van de Britse Gemenebest. Koningin Elizabeth van Groot-Brittannië is staatshoofd.
Zowel in de Eerste als in de Tweede Wereldoorlog vochten Nieuw-Zeelanders zij aan zij met Australiërs tegen de Duitsers en de Japanners. Dit Australian & New Zealand Army Corps (ANZAC) landde op 25 april 1915 bij Gallipoli aan de Turkse kust. Door een navigatiefout werd deze aanval een drama, waarbij 10.000 Australiërs en Nieuw-Zeelanders de dood vonden. 25 April is een nationale dag in zowel Australië als Nieuw-Zeeland waarbij alle oorlogsveteranen herdacht worden.
(Voor de geschiedenis na 1945: zie Moderne politiek)
Frits Mulder, Taal en tekst.