Moderne politiek 2
[Vervolg van Politiek 1]
Lange begon met het doorvoeren van economische hervormingen die je niet zou verwachten van een socialist. Hij schrapte subsidies, verlaagde belastingen en privatiseerde staatsbedrijven.
Voor de Nieuw-Zeelanders had dit beleid op de korte termijn een negatief effect: de werkloosheid steeg en daarmee de onvrede, ook binnen Langes eigen partij. Bij de verkiezingen in 1990 werd Labour dan ook verslagen door de National Party.
De nieuwe premier Jim Bolger zette de economische hervormingen door met onder meer pijnlijke ingrepen in de sociale zekerheid. Toch werd hij na de eerste termijn van drie jaar herkozen, zij het nipt: de National Party won 50 van de 99 zetels in het parlement. Dat waren overigens de laatste verkiezingen volgens het districtenstelsel.
Parlementaire hervormingen
In 1996 werd het parlement gekozen op basis van evenredige vertegenwoordiging. Bovendien werd het aantal zetels uitgebreid tot 120. Deze veranderingen hadden grote gevolgen voor de politieke krachtsverhoudingen. Labour en National wonnen geen van beide een meerderheid en allerlei kleinere partijen maakten hun debuut in het parlement. Uiteindelijk vormde Labour met de nieuwe partij New Zealand First een coalitieregering.
In 1999 werd het roer overgenomen door de socialisten onder leiding van Helen Clark. Overigens was ook daarvoor een coalitie nodig, met de linkse Alliance Party. In 2002 kwam het tot een breuk in de Alliance Party en waren vervroegde verkiezingen nodig.
Clark vormde een minderheidsregering met de Progressive Party, een afsplitsing van de Alliance Party, en gedoogsteun van de Groenen. Ook na de verkiezingen van 2005 is de basis van Clark’s regering vrij wankel: een coalitie met de Progressive Party en gedoogsteun van de christelijke partij United Future en het rechtse New Zealand First.
Tussen maart 2005 en augustus 2006 vestigde Nieuw-Zeeland een uniek record. Alle hoge functies in het land werden tegelijkertijd bekleed door vrouwen: staatshoofd koningin Elizabeth, gouverneur Silvia Cartwright, premier Helen Clark, parlementsvoorzitter Margaret Wilson en hoofdofficier van Justitie Sian Elias.
Helen Clark is een warm voorstander van het afschaffen van de monarchie in Nieuw-Zeeland. Ze vindt het niet meer van deze tijd dat het staatshoofd (de Britse koningin Elizabeth) van een onafhankelijk land op 12.000 kilometer afstand woont.
Frits Mulder, Taal en tekst.