Moskou

De hoofdstad is het onaantastbare centrum van Rusland: politiek, bestuurlijk, economisch en cultureel. Het is ook het centrum van wetenschap en godsdienst. Aan een kaart van Rusland is de functie van de stad ook duidelijk af te lezen: alle wegen leiden naar Moskou.

Met ruim tien miljoen inwoners is het ook de grootste stad van het land. De bevolking van Moskou is duidelijk veel sneller gegroeid dan was voorzien. Daarom ging er in de jaren ’50 een gigantisch woningbouwprogramma van start. Dat heeft de stad er niet mooier op gemaakt, althans waar het de buitenwijken betreft. Die bestaan uit onafzienbare rijen grauwe betonflats. Ze zijn vaak van erbarmelijke kwaliteit en slecht onderhouden.

In het centrum van de stad hebben de communisten ook hun sporen nagelaten. Er zijn veel gebouwen in Stalinistische stijl en brede (parade)boulevards. Gelukkig is er nog veel architectuur uit de tijd van de tsaren overgebleven.

Het hoogtepunt is het Rode Plein, 700 meter lang en 130 meter breed. De naam Rode Plein bestaat al sinds de 17e eeuw. Rood betekent namelijk ook mooi in het Russisch.

Aan dat op zichzelf al indrukwekkende plein ligt het Kremlin dat vanouds de zetel van de regering is. Het is een ommuurd complex van gebouwen op een heuvel direct aan de rivier de Moskva.

De meeste gebouwen dateren uit de 15e tot 18e eeuw: de Maria-Hemelvaartkathedraal, waar de tsaren werden gekroond, de Kleedafleggingskerk, de Verkondigingskathedraal, de kathedraal van de aartsengel Michaël, en de Klokkentoren van Ivan de Grote.

Moskou: mausoleum van Lenin

Voor het Kremlin staat het mausoleum van Lenin, de leider van de Oktoberrevolutie in 1917 en grondlegger van de Sovjetstaat. Lenin zelf wilde geen eerbetoon na zijn dood, maar Stalin besloot toch een mausoleum voor hem te bouwen. Iedere twee uur wordt de wacht gewisseld.

Bij de westelijke muur van het Kremlin ligt het graf van de Onbekende Soldaat. De vlam op het graf brand ter nagedachtenis aan de 20 miljoen Russen die tijdens de Tweede Wereldoorlog omkwamen. Voor ze gaan trouwen, leggen Moskouse bruidsparen altijd bloemen bij dat graf.

Het gezichtsbepalende bouwwerk op het Rode Plein is de Basiliuskathedraal. Die is gebouwd in opdracht van Ivan de Verschrikkelijke, ter ere van de overwinning op de Tataren.

Moskou: de beroemde Basiliuskathedraal bij het Rode Plein

Het verhaal gaat dat Ivan de Verschrikkelijke na voltooiing van de Basiliuskathedraal aan de architect vroeg of hij in staat zou zijn nog eens zo’n prachtig gebouw neer te zetten. Toen de architect instemmend antwoordde, werden hem de ogen uitgestoken. Ivan wilde niet dat er ooit nog een bouwwerk van dezelfde schoonheid zou worden ontworpen.

Aan het Rode Plein staat ook het meer dan honderd jaar oude GOeM-winkelcentrum. Het is een van de mooiste en grootste die je ooit zult zien. In de Sovjet-tijd was er weinig te koop, maar dat is inmiddels helemaal anders.

De metro van Moskou is een attractie op zich. Vooral de oudste stations in het centrum zijn ware kunstwerken. Ze hebben een luxueuze uitstraling met marmeren vloeren, prachtig stucwerk, beelden en andere versieringen. Je moet vaak via lange roltrappen diep de grond in om de perrons te bereiken.

Moskou heeft tegenwoordig een druk uitgaansleven. Wekelijks openen er nieuwe clubs, restaurants en bars. Hou er wel rekening mee dat uitgaan in Moskou bepaald niet goedkoop is.

Frits Mulder, Taal en tekst.