Schaken voor beginners: de pion
De pion verschilt in allerlei opzichten van de andere stukken in het schaakspel.Om te beginnen mag een pion alleen maar vooruit, en nooit achteruit. Dat betekent dat ja altijd even extra goed moet nadenken voordat je met een pion speelt, want je kan niet meer terug!
Een tweede verschil met de andere stukken is, dat een pion recht vooruit "loopt", maar schuin naar voren slaat. (De andere stukken slaan net zoals ze lopen.)
Beginpositie
Nog een verschil is, dat het bij pionnen iets uitmaakt of je er al mee gezet hebt of nog niet.Een pion die nog op zijn beginpositie staat, mag namelijk een of twee velden vooruit (zie ook de pagina over en passant slaan), maar een pion die eenmaal verplaatst is, mag alleen nog maar een veld vooruit.
Kijk maar eens naar onderstaand diagram.
De pion op a5 staat niet meer op de beginpositie; hij mag daarom slechts een veld naar voren.
De pion op e5 mag niet recht naar voren lopen, naar e6, want het zwarte paard staat in de weg; maar hij mag wel schuin naar voren slaan, naar d6 of f6. De witte pion op e5 valt dus zowel de zwarte dame op d6 als de zwarte toren of f6 aan. Als een stuk twee stukken van de tegenstander tegelijk aanvalt, dan noemen we dat wel een "vork".
De pion op d2 kan niet naar voren, want het witte paard op d3 staat in de weg; de pion wordt "geblokkeerd" door het paard.
De pion op b2 staat nog op zijn beginpositie, en hij zou dus in theorie een of twee velden naar voren mogen. Dat laatste is echter niet mogelijk, want het zwarte paard op b4 staat in de weg. (Kan wit dat paard dan slaan? Nee, want een pion loopt recht, maar hij slaat schuin!)
En tenslotte hebben we nog de pion op h7. Daarmee is iets heel bijzonders aan de hand.
Promotie
Er is namelijk nog een groot verschil tussen pionnen en andere stukken: als een pion de overkant van het bord bereikt, promoveert hij. Dat betekent dat de pion wordt omgeruild voor een ander stuk naar keuze (het mag alleen geen koning zijn).Een speler die met zijn pion de overkant van het bord bereikt, zal die vrijwel altijd laten promoveren tot dame, maar een heel enkele keer wordt ook wel gekozen voor een paard (als de tegenstander daardoor direct mat komt te staan) of een toren (als de tegenstander na promotie tot dame pat zou komen te staan).
Normalerwijze is de pion het minst machtige stuk in het schaakspel, maar je ziet hoe hij plotseling kan worden "omgetoverd" tot het meest machtige stuk, de dame!