Schaken voor beginners: remise (gelijkspel)
Som eindigt een schaakpartij zonder dat een van de spelers wint; in zo'n geval spreken we van "remise" ofwel gelijkspel. (Wit en zwart krijgen dan allebei een halve punt.)Pat
Een partij kan bijvoorbeeld eindigen in remise doordat een speler pat wordt gezet: die speler kan dan alleen maar zetten doen waarmee hij zijn eigen koning schaak zou zetten, en dat mag nu eenmaal niet.Er zijn nog een paar andere manieren om een partij in gelijkspel te laten eindigen.
Remise aanbieden
De eerste is, dat de spelers dat gewoon met elkaar afspreken. Als een speler denkt dat het geen zin heeft om verder te spelen, omdat volgens hem toch niemand meer kan winnen, dan kan hij remise voorstellen. Als zijn tegenstander het aanbod accepteert, dan eindigt de partij direct in gelijkspel.Onvoldoende materiaal
Je kan ook doorspelen totdat het werkelijk onmogelijk is dat er nog iemand wint, bijvoorbeeld: totdat wit en zwart alleen nog maar hun koning over hebben. Met alleen de koning kun je de tegenstander niet mat zetten, dus geen van beide spelers kan winnen.Ook als de ene speler wat meer "materiaal" (dat wil zeggen: stukken) heeft dan de ander, is het soms onmogelijk om mat te geven. Een koning met een paard of een loper kan het bijvoorbeeld niet winnen van een koning alleen; ook dan is het remise.
Vijftig-zettenregel
De vijftig-zettenregel luidt als volgt: een partij waarin vijftig zetten lang niets is geslagen en waarin bovendien geen enkele pionzet is gedaan, eindigt automatisch in remise. Dit komt in de praktijk niet zo heel veel voor.Eeuwig schaak
Een remisevorm die wèl regelmatig voorkomt, is "eeuwig schaak". Dit houdt in dat de ene speler de hele tijd schaak kan geven, zonder dat de ander daar iets aan kan doen. Kijk maar eens naar het volgende diagram:
Wit geeft echter schaak met zijn loper op g6, en het enige dat zwart daartegen kan doen, is de koning verplaatsen, naar veld g8.
Vervolgens speelt wit zijn loper naar f7: weer schaak! De zwarte koning moet terug naar h7, en wit kan opnieuw schaak geven door zijn loper weer terug te spelen naar g6.
Zwart kan niet voorkomen dat wit "eeuwig" schaak blijft geven, en het is remise.
Herhaling van zetten
De laatste manier om remise te krijgen lijkt een beetje op eeuwig schaak, alleen wordt daarbij niemand schaak gezet. (Het zou bijvoorbeeld kunnen gaan om een dame die tussen twee velden heen en weer wordt gejaagd.)Als dezelfde posite driemaal op het bord heeft gestaan, is het weer automatisch remise.