Politiek 2

[Vervolg van Politiek 1]

Dat wordt vanaf 1988 anders onder zijn opvolger Chatichai. Terwijl de Thaise economie bloeit als nooit tevoren, brengt Chatichai het aantal militairen in de regering terug ten gunste van ex-zakenmensen.

Dat zit de militairen niet lekker, die vinden dat Thailand in de greep komt van de rijken. In 1991 plegen ze opnieuw een staatsgreep. Na gemanipuleerde verkiezingen het jaar daarop, gaan studenten de straat op om democratische hervormingen te eisen. Weer worden de protesten hardhandig de kop ingedrukt. Voor koning Bhumipol is de maat vol. Hij grijpt in en krijgt de militairen zover dat ze terugkeren naar de kazernes.

In 1992 wordt Chuan Leekpai minister-president. Hij begint met het volledig herschrijven van de Thaise grondwet. Drie jaar later moet hij het veld ruimen onder beschuldigingen van corruptie. Maar hij zou terugkeren. In 1997 stort de koers van de Thaise munteenheid (baht) in. De economische gevolgen zijn enorm: bedrijven gaan failliet en de werkloosheid stijgt sterk. De crisis blijft niet beperkt tot Thailand, maar spreidt zich uit over andere Aziatische landen. Chuan Leekpai mag puin gaan ruimen.

Thaksin Shinawatra

In januari 2001 boekt de nieuwe partij Thai Rak Thai (letterlijk "Thai houden van Vrijheid") van zakenman-miljonair Thaksin Shinawatra een overtuigende verkiezingswinst. Ondanks zijn ruime overwinning is Thaksin zeer omstreden. In spotprenten wordt hij vaak afgeschilderd als de CEO van Thailand. (CEO = Chief Executive Officer, president-directeur van een groot bedrijf)

Thaksin verdedigt zijn populistische regeerstijl door te verwijzen naar de indrukwekkende economische groeicijfers van Thailand sinds 2002. Ondertussen benoemt hij steeds meer trouwe volgelingen op hoge posten.

Zijn telecommunicatiebedrijf krijgt een steeds grotere vinger in de pap bij de media (radio, tv en krant) en in de entertainment-industrie. Zo kocht hij het onafhankelijke tv-station ITV, na enkele kritische reportages over hem. De betrokken journalisten werden ontslagen.

Schandalen omringen de regering-Thaksin. Eind 2003 breekt er vogelpest uit in Thailand. Dat wordt maandenlang geheim gehouden "uit vrees voor schade aan de toeristenindustrie". Thaksin en zijn familie hebben zich de afgelopen jaren verrijkt dankzij overheidsconcessies voor hun conglomeraat van bedrijven. Het zuiden van Thailand wordt geteisterd door aanslagen van terroristische moslims, waar Thaksin geen antwoord op heeft.

Toch won hij opnieuw de parlementsverkiezingen van 2005. Dat is toe te schrijven aan de welvaartsgroei waarvan veel Thai profiteren, maar ook aan de vloedgolf die Zuid-Thailand in december 2004 overspoelde. Thaksin kon zich toen profileren als "Vader des Vaderlands".

Op 2 april 2006 werden echter vervroegde verkiezingen gehouden na massale straatprotesten waarin de TRT-regering van corruptie werd beschuldigd.

Veel oppositie-partijen boycotten de verkiezingen en riepen kiezers op om een nee-stem uit te brengen. Aan deze oproep werd massaal gehoor gegeven, en enkele dagen later maakte Thaksin bekend dat hij niet opnieuw premier zou worden, alhoewel zijn partij —vooral dankzij de steun van de plattelandsbevolking— opnieuw de verkiezingen had gewonnen.

Na een serie betogingen tegen Thaksin werden nieuwe verkiezingen in november afgekondigd, maar op 19 september 2006 nam het Thaise leger (onder leiding van legerchef Sondhi Boonyaratkalin) de macht over.

De grondwet werd opgeschort en de staat van beleg werd afgekondigd; volgens de coupplegers zou de macht "zo snel mogelijk weer in handen van het volk komen".

Frits Mulder, Taal en tekst.