Moderne politiek 2
[Vervolg van Politiek 1]
Tijdens Vietnamees Nieuwjaar (Tet) in 1968 werden meer dan honderd stadscentra in Zuid-Vietnam aangevallen door Vietcong-strijders. Ze werden weliswaar teruggeslagen, maar bij de Amerikanen begon het besef door te dringen dat ze deze oorlog nooit konden winnen. Amerikaanse militairen reageerden zich af door Vietnamese burgers te doden.
My Lai
Alleen al in het dorpje My Lai werden honderden mensen vermoord, voornamelijk vrouwen en kinderen. In Westerse steden (ook in de VS) gingen miljoenen mensen de straat op om te protesteren tegen de Vietnamoorlog en de strijdmethoden van de Amerikanen. Niemand wist dat het Amerikaanse leger intussen ook was begonnen met het bombarderen van oostelijk Cambodja, omdat daar bases van de Vietcong waren.
In 1972 werd een foto van een Amerikaanse napalm-aanval misschien wel dé ommekeer in de Vietnamoorlog. De foto laat een naakt meisje zien dat huilend en gillend met de armen wijd op de camera komt aflopen. Op de achtergrond is een vlammenzee te zien. De foto was bijna in de prullenbak beland vanwege de richtlijnen van persbureau Associated Press tegen "frontaal naakt". Toch werd de foto gepubliceerd en de wereld was geschokt.
Op 27 januari 1973 werd in Parijs een staakt-het-vuren ondertekend. Toch ging de strijd daarna nog door, vooral omdat de regering van Zuid-Vietnam niet van opgeven wilde weten. Weliswaar werd het Zuidvietnamese leger nog gesteund door de VS, maar het was niet opgewassen tegen de duizenden guerrillastrijders van de Vietcong. Op 30 april 1975 verlieten de laatste Amerikanen per helikopter Saigon.
Isolement
Na afloop van de oorlog werden veel inwoners uit het "verderfelijke" zuiden naar heropvoedingskampen gestuurd. Internationaal raakte het land in een isolement. Het werd economisch geboycot door het Westen, de Verenigde Staten voorop. Dat werd er niet beter op toen het Vietnamese leger in 1979 de Rode Khmer verdreef uit Cambodja en dat buurland bezette.
Het ingrijpen van Vietnam was niet zozeer tegen het brute regime in Cambodja gericht als wel tegen de voortdurende aanvallen van de Rode Khmer op Vietnamees grondgebied. Vietnam heeft Cambodja tien jaar lang bezet. Dat kon alleen dankzij militaire en financiële steun van de Sovjet-Unie. Toen in dat land Mikhael Gorbatsjov aan de macht kwam was het met die steun gedaan en moest Vietnam zich terugtrekken.
Vietnam zat economisch in een diep dal. Velen waren de barre omstandigheden in het land ontvlucht, vaak op gammele bootjes ("bootvluchtelingen"). De regering startte een programma van economische hervormingen en dat heeft Vietnam geen windeieren gelegd (zie verder bij Economie).
Hoewel het land economische vrijheden kent, blijft de communistische partij politiek de touwtjes strak in handen houden. Wat dat betreft is de situatie in Vietnam zeer vergelijkbaar met die in China. Zo is ook in Vietnam het internetgebruik aan banden gelegd en wordt kritiek op de regering niet geduld.
Frits Mulder, Taal en tekst.